Yerden Isıtma Oda Termostatı Nasıl Seçilir? Geç Isınma ve TPI Çözümü

Yerden ısıtma sistemleri konforlu ve dengeli bir ısınma sağlayabilir. Ancak sistemin doğru kontrol edilmemesi; geç ısınma, geç soğuma, hedef sıcaklığın aşılması ve sıcaklık dalgalanmaları gibi şikâyetlere neden olabilir.

REHAU, Fraenkische, Kalde gibi üreticilerin boru ve kollektörlerinin kullanıldığı kaliteli bir sulu yerden ısıtma sistemi kurulmuş olsa bile, oda sıcaklığının nasıl kontrol edildiği konfor ve enerji tüketimi açısından önemlidir.

Doğru yerden ısıtma oda termostatı, sistemin yüksek ısıl ataletinin daha iyi yönetilmesine ve sıcaklık dalgalanmalarının azaltılmasına yardımcı olabilir.

Yerden Isıtma Nasıl Kontrol Edilir?

Yerden ısıtma sistemlerinde temel olarak iki farklı kontrol yöntemi kullanılabilir.

1. Tüm evin tek oda termostatıyla kontrol edilmesi

En basit uygulamada evin tamamındaki yerden ısıtma tek bir oda termostatıyla kontrol edilir.

Isı kaynağı daire içerisindeki bir kombi ise termostat doğrudan kombiye ısı talebi gönderebilir:

Oda termostatı → Kombi → Yerden ısıtma

Isı merkezi sistemden sağlanıyorsa termostat, daireye giren sıcak su hattındaki uygun bir motorlu vanayı kontrol edebilir:

Oda termostatı → Motorlu vana → Yerden ısıtma

Her iki uygulamada da mevcut tesisata göre kablolu veya kablosuz oda termostatı kullanılabilir.

2. Her oda veya zonun ayrı kontrol edilmesi

Salon, yatak odası ve çocuk odası gibi alanların sıcaklıklarının bağımsız kontrol edilmesi isteniyorsa yerden ısıtma kollektörü üzerinden zonlama yapılabilir.

Bu durumda kollektörde her zona ait devreye bir aktüatör takılır:

Oda termostatı → Kollektör aktüatörü → İlgili yerden ısıtma devresi

Oda ısı istediğinde termostat ilgili aktüatörü açar; hedef sıcaklığa ulaşıldığında ilgili devre kapatılır.

Yeni yapılan konutlarda termostat ile kollektör arasındaki kabloların inşaat aşamasında çekilmesi uygulamayı kolaylaştırır ve maliyeti düşürür.

Mevcut konutlarda da sonradan zon kontrolü yapılabilir. Uygun kollektör aktüatörleri ve kablosuz termostat çözümleri kullanılarak yeni kablo çekmeden odalar ayrı ayrı kontrol edilebilir. Ancak bu çözüm, kablolu altyapının inşaat sırasında hazırlanmasına göre genellikle daha maliyetlidir.

Yerden Isıtma Neden Geç Isınır ve Geç Soğur?

Bunun temel nedenlerinden biri yerden ısıtmanın yüksek ısıl ataletidir. Isıl ataleti basitçe sistemin sıcaklık değişikliklerine gecikmeli tepki vermesi olarak düşünebiliriz.

Sıcak su önce boruları, şapı ve zemin yüzeyini ısıtır. Zemin daha sonra ısıyı odaya aktarır.

Bu nedenle yerden ısıtma çalıştırıldığında oda hemen ısınmaz. Sistem kapatıldığında da ısıtma etkisi hemen sona ermez.

Bu davranış yerden ısıtmanın doğal bir özelliğidir. Ancak uygun şekilde kontrol edilmediğinde belirgin sıcaklık dalgalanmalarına neden olabilir.

Standart On/Off Termostat Neden Sıcaklığı Aşabilir?

Oda sıcaklığını 22°C’ye ayarladığımızı düşünelim.

Basit bir On/Off termostat hedef sıcaklığa ulaşıldığında ısıtmayı kapatır. Ancak ısınmış olan zemin, sistem kapatıldıktan sonra da bir süre odaya ısı aktarmaya devam eder. Bu nedenle oda sıcaklığı 22°C’de hemen sabitlenmeyip hedef sıcaklığın üzerine çıkabilir.

Oda daha sonra soğuduğunda termostat sistemi tekrar çalıştırır. Bu kez de yerden ısıtmanın etkisinin yeniden hissedilmesi zaman alır.

Sonuç olarak hedef sıcaklığın etrafında daha büyük sıcaklık dalgalanmaları oluşabilir. Bu durum hem konforu azaltabilir hem de ortamın gereğinden fazla ısıtılması nedeniyle enerji tüketimini artırabilir.

TPI Kontrollü Termostat Yerden Isıtmada Ne Sağlar?

TPI (Time Proportional & Integral) kontrol, ısıtmayı yalnızca hedef sıcaklığa ulaşıldığında açıp kapatmak yerine oda sıcaklığının hedef değere yaklaşmasını da dikkate alarak çalışma sürelerini yönetir.

Oda hedef sıcaklığa yaklaştıkça ısıtma talebini daha kontrollü hale getirir. Böylece yerden ısıtmanın gecikmeli davranışının hedef sıcaklığın aşılmasına ve büyük sıcaklık dalgalanmalarına dönüşmesini azaltmaya yardımcı olur.

Bu nedenle özellikle eski veya basit bir On/Off termostat kullanılan yerden ısıtma sistemlerinde TPI kontrollü oda termostatına geçiş değerlendirilebilir.

TPI’nin çalışma mantığını daha ayrıntılı öğrenmek için TPI Algoritması Nedir? Oda Termostatlarında TPI Nasıl Çalışır? rehberimizi inceleyebilirsiniz.

REHAU, Fraenkische veya Kalde Yerden Isıtmada Termostat Seçimi Değişir mi?

REHAU, Fraenkische, Kalde ve benzeri üreticilerin boru, kollektör ve diğer sistem bileşenleri farklı yerden ısıtma projelerinde kullanılabilir.

Ancak boru veya kollektör markası tek başına oda sıcaklığının nasıl kontrol edileceğini belirlemez. Termostat, aktüatör ve kontrol yöntemi sistemin ayrı bir parçasıdır.

Yerden ısıtmanız geç tepki veriyor, oda sıcaklığı ayarladığınız değerin üzerine çıkıyor veya belirgin sıcaklık dalgalanmaları yaşanıyorsa yalnızca termostata odaklanmak da doğru değildir. Su sıcaklığı, debi, hidrolik dengeleme ve tesisat ayarlarının yanında oda termostatı ve kontrol yöntemi de değerlendirilmelidir.

Mevcut termostatınız basit bir On/Off modelse TPI kontrollü bir termostata geçmek, kontrol performansını iyileştirmek için değerlendirilebilecek seçeneklerden biridir.

Yerden Isıtma İçin Hangi Honeywell Home Termostatı Seçilebilir?

İhtiyaca ve mevcut tesisata göre farklı Honeywell Home termostat seçenekleri kullanılabilir.

Honeywell Home DT4 – Kablolu

Mevcut termostat kablosunu kullanmak isteyen ve haftalık programlamaya ihtiyaç duymayan kullanıcılar için sade, kablolu ve TPI kontrollü bir çözümdür.

Honeywell Home T3 – Kablolu ve Programlanabilir

Mevcut kablolamanın yanında haftalık sıcaklık programı isteyen kullanıcılar için TPI kontrollü ve programlanabilir bir seçenektir.

Honeywell Home T3R – Kablosuz ve Programlanabilir

Yeni termostat kablosu çekmek istemeyen kullanıcılar için kablosuz, programlanabilir ve TPI kontrollü bir çözümdür. Çalışmak için internet bağlantısına ihtiyaç duymaz.

Honeywell Home T3R Kablosuz Programlanabilir Oda Termostatını ayrıntılı olarak inceleyebilirsiniz.

Honeywell Home T6R – Kablosuz, WiFi ve Uzaktan Kontrollü

Yerden ısıtma sistemini telefon üzerinden kontrol etmek isteyen kullanıcılar için T6R değerlendirilebilir. Kablosuz termostat yapısının yanında WiFi bağlantısı ve mobil uygulama üzerinden uzaktan kontrol imkânı sunar.

Honeywell Home oda termostatları arasındaki farkları görmek için Hangi Honeywell Oda Termostatını Seçmelisiniz? rehberimizi inceleyebilirsiniz.

Yerden Isıtmada OpenTherm Gerekli mi?

OpenTherm, yerden ısıtma sisteminin çalışması için gerekli değildir.

Yerden ısıtmada öncelik, sisteme gönderilen su sıcaklığının tesisatın çalışma şartlarına uygun olması, sistemin yüksek ısıl ataletinin doğru yönetilmesi ve gerekiyorsa doğru zonlamanın yapılmasıdır.

Bu nedenle yerden ısıtma uygulamalarında öncelikle uygun su sıcaklığı, TPI kontrolü ve zonlama üzerinde durulmasını öneriyoruz.

OpenTherm teknolojisinin nasıl çalıştığını ve hangi sistemlerde kullanılabileceğini öğrenmek için Modülasyonlu OpenTherm Termostat Nedir? rehberimizi inceleyebilirsiniz.

Yerden Isıtmada Motorlu Vana ve Kollektör Aktüatörü

Isıtma hattının termostat üzerinden açılıp kapatılması gereken uygun uygulamalarda Honeywell Home VCZAP1000 2 yollu vana + VC4012 aktüatör kombinasyonu kullanılabilir.

Her odanın kollektör üzerinden ayrı kontrol edildiği sistemlerde ise ilgili zonlarda Resideo M100-BG aktüatör kullanılabilir.

Vana seçimi yalnızca boru çapına göre yapılmamalıdır. Sistem tasarımı, debi, basınç farkı ve gerekli Kvs değeri dikkate alınmalıdır.